Stephan Kaluza

Stephan Kaluza
1964, Bad Iburg (D)

De werken van Stephan Kaluza spelen een subtiel spel met kijken, waarneming, interpretatie en betrokkenheid. Hij schildert de personen eerst uiterst hyperrealistisch op linnen, waarna hij melkglas voor het portret zet: de figuur is vertroebeld, de fijne uitdrukking van innerlijke gevoelens is verdwenen en de toeschouwer ziet nog slechts de ‘abstracte’ houdingen van de gestalte. Deze ‘softfocus’-aanpak plaatst Kaluza in een traditie van kunstenaars die fotografische technieken gebruikten om een nieuwe beeldende vorm te ontlokken aan vertrouwde beeldelementen. De kijker die dichtbij een werk staat, ziet slechts onscherpe fragmenten. Alleen de beschouwer die afstand neemt van het werk, ziet het onderwerp wel scherp. Niet voor niets voegt Kaluza de aanwijzing ‘Distanz’ (afstand) toe aan de titels van de werken in de serie van bekende schrijvers als Mark Twain en Hermann Hesse, waarmee hij eind jaren negentig zijn naam vestigt. Hesse inspireert Kaluza later tot een grote serie schilderijen met de overkoepelende titel ‘Heute Nacht Um Vier Uhr An’ waarin steeds een karakteristiek type nachtmens voorkomt, zoals een vallende man (‘Platzer’) of een liefdespaar (‘Drohen & Gaukler’), in theater-achtig zwart-wit.

Het project ‘Passion’ (circa 2003) is een kunstzinnig antwoord op het christelijke passieverhaal, waarin de geschiedenis van het lijden en sterven van Christus uiteen wordt gezet. Kaluza stapt af van de eeuwenoude iconografie; het passieverhaal is slechts een inspiratiebron voor een eigentijds verhaal waarin het lijden ‘an sich’ de hoofdrol speelt. In de series van de laatste jaren zoals ‘Wunderland’, ‘Figur Vor Moderner Welt’ en ‘In System’ wordt de steeds abstracter wordende menselijke figuur dramatisch neergezet tegen sterke architectonische vormen (zoals een trappenhuis) op de achtergrond. .