Wanneer we geconfronteerd worden met de schilderijen van Jan Commandeur, zien we grote schilderachtige, schijnbaar abstracte doeken, in de sfeer van het Abstract Expressionisme.
De penseelstreek is breed en vrij en vol beweging, terwijl de composities een sterke monumentaliteit vertonen. De kleuren zijn uitgesproken, zowel in hun contrastwerking als in hun sfeer;
binnen een doek kan zowel een tonalistisch als helder kleurpalet voorkomen. Bij nadere beschouwing ontwaren we echter meer dan dit krachtige formele spel van schilderkunstige elementen.
Want net zoals de verbeeldingskracht van de ontvankelijke kijker in het spel van de wolken en in de grillige structuur van boomschors wonderlijke herkenbare vormen kan ontwaren, zo kunnen
we ons ook overgeven aan de visuele wereld van Jan Commandeur.
De aanleiding voor een schilderij is voor hem altijd een concreet waargenomen beeld van de natuur. Hij kan gegrepen worden door het ritme van een bomenrij, door het beweeglijke spel van lucht, licht en water en hun geheimzinnige transparantie, door de kracht van een landschappelijk lijnenspel gezien vanuit het vogelvlucht perspectief. En in zijn schilderkunst gaat dit beeld een eigen leven leiden; de fascinatie van de waargenomen natuur krijgt een equivalent in een schilderkunstige werkelijkheid. Want net zoals de oervader van de modernistische schilderkunst Paul Cézanne, wil Commandeur niet de werkelijkheid nabootsen, maar een nieuwe werkelijkheid scheppen met het kunstwerk.
Tekst uit begeleidende catalogus Jan Commandeur en de beteugelde Onrust, door kunsthistoricus Marike van der Knaap